De NPaV presenteert

Collegereeks Psychoanalyse 2018-2019

De Nederlandse Psychoanalytische Vereniging organiseert wederom 3 keer een blok van 4 avonden college voor studenten op het Olympiaplein. Met dit initiatief stelt de vereniging belangstellende studenten in de gelegenheid (verder) kennis te nemen van het psychoanalytische gedachtengoed. De docenten zijn ervaren psychoanalytici die rechtstreeks vanuit hun dagelijkse ervaring kunnen spreken over theorie en praktijk.
De colleges worden aangeboden in blokken zodat er continuïteit is in het programma, onderwerpen uitgediept kunnen worden en er gelegenheid is voor casuïstiek en eigen inbreng van studenten. De blokken kunnen ook afzonderlijk worden gevolgd. Aan het eind van ieder blok krijgen studenten een certificaat van deelname en mogelijk kunnen er colloquium-punten aan worden toegekend.

Blok 4

De taal van het onbewuste

– Edwin Bouman

Hoe manifesteert het onbewuste zich en hoe zien we het terug in de behandelkamer.

 

Lezingen: 3 oktober, 17 oktober, 31 oktober, 14 november
Meer informatie
Het onbewuste is als een verborgen continent met geheel eigen mores dat tegelijk beangstigt en fascineert, omdat het ons vreemd vertrouwd voorkomt, als de plek waarheen verbannen is wat in onze bewuste wereld niet te verdragen viel.

Mensen hebben zich vermoedelijk op een of andere manier altijd al beziggehouden met de onbewuste wereld, maar sinds Freuds systematische theorievorming heeft het een heel bepaalde plek in ons denken gekregen. Sterker: de openingszin was letterlijk niet denkbaar zonder Freuds inzichten in de psyche en de manier waarop we ongewenste gevoelens, voorstellingen en gedachten verdringen.

Hoezeer we echter proberen het verdrongene onbewust te houden, dat lukt vaak maar ten dele en dan manifesteert het onbewuste zich in een taal die allerlei vormen aan kan nemen, zoals via de droom, maar bijvoorbeeld ook in alledaagse vergissingen of versprekingen, en in de humor. Daarnaast zijn de klachten en symptomen waarmee mensen zich in therapie melden in analytische zin ook te begrijpen als een manifeste expressie van onderliggende, nog onbewuste conflicten.

In deze collegereeks onderzoeken we, o.a. aan de hand van literatuur en filmfragmenten en eigen voorbeelden, verschillende manieren waarop het onbewuste zich kan manifesteren en praten we over het zicht krijgen op de achterliggende betekenissen. In het dagelijkse, maar heel nadrukkelijk ook in de behandelkamer, waar de analyticus sensitief probeert te zijn voor het verstaan van de onbewuste taal die zich op zoveel manieren kan aandienen, en die zo indicatief kan zijn voor hetgeen zich ten diepste afspeelt, waar de patiënt aan lijdt en wat daarin verandering kan brengen.

Literatuurtips volgen nog.

Het kind op de divan

– Catherine Pannevis

De ontwikkeling van conceptie tot jong volwassenheid bezien vanuit psychoanalytisch perspectief.

 

Lezingen: 13 februari, 27 februari, 13 maart, 27 maart
Meer informatie
Hoe worden we wie we in zijn? Met andere woord hoe ontstaat er vanaf de geboorte langzaamaan een mentale binnenwereld? Welke bouwstenen en ervaringen zijn hierbij van belang en wat te doen als het kind of de jongere samen met zijn ouders op weg naar volwassenheid tijdelijk of structureel vastloopt?

Aan de hand van de Infant Mental Health visie, de objectrelatietheorie en de theorie van het mentaliseren doorlopen we de ontwikkelingsfasen van het zeer jonge kind, het latentiekind en de adolescent. De theorie wordt met behulp van casuïstiek verbonden met de praktijk.

Literatuurtips:

  • Fraiberg, S., Adelson, E., & Shapiro, V. (1975). Ghosts in the nursery. A psychoanalytic approach to the problems of impaired infant-mother relationships. Journal of the American Academy of Child Psychiatry, 14, 387–421.
  • Rexwinkel, M., Verheugt-Pleiter en Schmeets, M. (2011). Bruggen bouwen, gehechtheid en het vermogen tot mentaliseren in de ouder-kindbehandeling. In: Rexwinkel, M., Derkx, B., Pannevis, C. en Schmeets, M. (Red). Handboek Infant Mental Health, inleiding in de ouder-kindbehandeling. Van Gorcum, Assen. pag. 67-89.
  • Vandeputte, J., Bevangen door een vaag verlangen. In: Adolescentie en seksualiteit, psychoanalytische beschouwingen over een interessante levensfase. Van Gorcum, Assen. pag. 5-16
  • Vliegen, N. (2007). De divan voor de kindertherapeut. Denken over spelen, spelend denken en spelen met gedachten. In: Tijdschrift voor psychoanalyse. 3: 175-186.

Blok 5

Blok 6

Doen en laten in de psychoanalyse

– Daniel Helderman

Een psychoanalyse is een behandeling zonder handelen. Maar welk werk wordt er dan verzet liggend op en zittend achter de bank?

 

Lezingen: 15 mei, 29 mei, 12 juni, 26 juni
Meer informatie
Vier of vijf keer in de week, drie kwartier een open uitnodiging om alles te zeggen wat er in je opkomt. Voor sommigen is dit een aanlokkelijk vooruitzicht (“al die aandacht voor mij!”), voor anderen juist afschrikwekkend (“al die aandacht voor mij…”) of schijnbaar misplaatst (“ik heb wel wat beters te doen”). Hoe je er ook tegenaan kijkt, in een psychoanalyse komen mensen delen van zichzelf tegen die onbegrepen zijn of onzichtbaar of onhoorbaar moesten blijven. “Wo Es war, soll Ich werden”, schreef Freud in 1933. Hij wees daarmee op het belang van het bewust maken van conflictueuze of beschamende verlangens, gevoelens of fantasieën voor de algehele psychische gezondheid. Vandaag de dag hebben psychoanalytici daarnaast een therapeutisch oog voor die innerlijke belevingen die nooit tot volle wasdom gekomen zijn, en die te maken hebben met hoe wij ons hechten (of hoe wij ons ertegen wapenen), hoe wij emoties reguleren en hoe wij ons zelfbeeld in stand houden. En alle persoonlijke en relationele turbulentie die dit kan opleveren.

In deze collegereeks komt het werk aan bod dat in de therapiekamer verzet wordt. Wat wordt er van een analysant gevraagd en waarom? Wat doet een psychoanalyticus als hij op zijn handen zit en geen adviezen geeft? Wat is het materiaal waarmee er gewerkt wordt en wat hebben overdracht en tegenoverdracht daarmee te maken? Wat maakt een stilte betekenisvol? Hoe ziet een psychoanalytische behandelkamer en een psychoanalytisch “contract” eruit? En hoe weet je dat het analytische werk gedaan is? Deze vragen passeren de revue aan de hand van praktijkvoorbeelden, film en literatuur. Maar zeker ook zijn de studenten van harte uitgenodigd om zelf met voorbeelden en vragen te komen.

Literatuurtips volgen nog.

Locatie: Olympiaplein 2, 1076AB, Amsterdam

Tijdstip: woensdagavonden (data hierboven) van 19.30 – 21.30

Informatie: www.npav.nl, www.collegepsychoanalyse.nl en info@collegepsychoanalyse.nl

Kosten: € 40,- per blok

Aanmelden: per blok of voor het geheel via deze website

Aanmelden